Endekse Bağlı Devre Kesici Uygulaması

      Borsa İstanbul A.Ş. tarafından 7 Ağustos 2020 Cuma günü,  Pay Piyasası’nda pay bazında uygulanmakta olan devre kesici sistemine ek olarak Endekse Bağlı Devre Kesici Sistemi’nin (EBDKS) uygulanmasına karar verilmiştir. 

       Yeni uygulama (EBDKS) kapsamında, BIST100 Endeksi’nin gün içinde önceki günün kapanışına göre ilk eşik olarak %5 veya daha fazla, ikinci eşik olarak %7 veya daha fazla düşmesi durumunda devreye girecek olup Pay Piyasası, Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’ndaki (VİOP) paya ve pay endekslerine dayalı sözleşmeler ile Borçlanma Araçları Piyasası Pay Repo Pazarı’nda işlemler geçici olarak durdurulacaktır.

Borsa İstanbul Pay Endekslerinden İki Sıfır Atılması

27 Temmuz Pazartesi günü itibarıyla BIST 30 ve BIST 100 endeksleri başta olmak üzere; BIST pay endekslerinden iki sıfır atılması uygulaması devreye alınacaktır.

27 Temmuz Pazartesi gününden itibaren geçerli olacak değişiklikler: 

 Spot Endekslerin binde birine tekabül eden D_XU030D, D_XLBNKD, D_X10XBD, D_XBANKD ve D_XUSIND dayanak varlıkları iki sıfır atılmış spot endekslere eşitlenecektir.

 Endeks Vadeli İşlem Sözleşmeleri:

• Sözleşme büyüklüğü 100’den 10’a düşürülecektir. 
• Minimum fiyat adımı 0,025’ten 0,25’e çıkarılacak, fiyat kotasyonu 10 ile çarpılmış değerler üzerinden yapılacaktır.
• Sözleşme isimlendirilmesinde herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır. 
• Sözleşmenin nominal TL değerinde değişiklik olmayacaktır. 

 BIST-30 Endeks Opsiyon Sözleşmeleri: 

• Sözleşme büyüklüğü 100’den 10’a düşürülecektir. 
• Mevcut kullanım fiyatları 10 ile çarpılacak, kullanım fiyat adımı 2’den 20’ye çıkarılacaktır. 
• 0,01 fiyat adımı değiştirilmeyecek, ancak prim fiyatları 10 ile çarpılmış değerler üzerinden girilecektir. 
• Yeni kullanım fiyatlarını içerecek sözleşme kodları değiştirilecek, geçiş öncesindeki pozisyonlar öz sermaye uyarlaması (corporate action) fonksiyonu ile yeni sözleşmelere taşınacaktır. 
• Sözleşmenin nominal TL değerinde değişiklik olmayacaktır.

Bitcoin vadeli işlem piyasalarında

Cboe Futures Exchange ( CFE ) 10 Aralık 2017'de , CME Group ( CME Globex and CME ClearPort ) 18 Aralık'ta Bitcoin’e dayalı vadeli işlem sözleşmeleri alım satımına başladılar. Böylece son zamanların en çok tartışılan kripto parası bitcoin finans piyasalarında kendine yeni bir alan açmış oldu.

Bitcoin’e dayalı vadeli işlem piyasasının yatırımcılara sağlayacağı avantajlar:
- Şeffaflık
- Etkin fiyat öngörüsü
- Derin likidite
- Organize bir takas sistemi
- Riskten korunma (Hedging): Yatırımcılar bitcoin fiyatları hakkındaki beklentilerine göre pozisyon alabilecekler ve pozisyonlarını hedge edebilecekler.
Vadeli işlem sözleşmelerinin özellikleri:

Yatırım araçlarının son 5 yıldaki reel getirileri

Son 5 Yıllık TÜFE indirgendiğinde finansal yatırım araçlarının reel getiri oranları ( % ):

Yatırım araçları	2014	2013	2012	2011	2010
Mevduat faizi (brüt)	-2,85	-1,21	0,89	-2,79	1,44
BIST 100 Endeksi	9,81	-14,12	37,31	-27,74	23,62
Amerikan doları	2,74	7,97	-9,95	11,23	-5,07
Euro	7,61	- 12,72	-10,3	10,78	-14,03
Külçe altın	0,74	-21,92	-7,6	31,06	17,27
Mevduat faizi (brüt)	0,98	-	-	-	-

AA

ISO 500 - 2013 listesi

25 Haziran 2014: İstanbul Sanayi Odası 2013 yılına ait verilere göre Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşları listesini açıkladı.

ISO 500 - 2012 listesi

23 Temmuz 2013'de İstanbul Sanayi Odası 2012 yılına ait verilere göre Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşları listesini açıkladı.

VIOP Pay Senedi Opsiyon Sözleşmeleri

İMKB'de işlem görecek pay senedine dayalı opsiyon sözleşmelerinin özellikleri:

Vade döngü ayları: Mart, Haziran, Eylül ve Aralık’tır

Takas: vade sonunu izleyen üçüncü iş gününde (T+3) gerçekleşir.

Sözleşme Büyüklüğü : Bir adet standart sözleşme = dayanak varlığa ait 100 adet pay senedini

Minimum fiyat adımı : 0,01

Günlük fiyat değişim limiti: limit yok

Opsiyon İşlem Sözleşme Kodu : O_XXXXXA0313P1,50S0 O : Opsiyon XXXXX : Dayanak varlık kodu A : Amerikan opsiyon - E: Avrupa opsiyon 0313 : Vade tarihi ay-yıl P : Satım opsiyonu C : Alım opsiyonu 1,50 : Kullanım fiyatı, virgülden sonra 2 hane S: Standart N: Standart Olmayan (özsermaye hali sonucu oluşan) Örnek: O_GARANA0313P1,50S0 Garanti Bankası pay senedine dayalı Mart 2013 vadeli Amerikan satım opsiyonu kullanım fiyatı 1,50 TL

İşlem görecek olan pay senetlerine dayalı vadeli işlem sözleşmeleri: T. Garanti Bankası A.Ş GARAN T.İş Bankası A.Ş. ISCTR Akbank T.A.Ş. AKBNK Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. VAKBN Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. YKBNK Türk Hava Yolları A.O. THYAO Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. EREGL H.Ö. Sabancı Holding A.Ş. SAHOL Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. TCELL Tüpraş Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. TUPRS

Sözleşmenin Vadesi ve Son İşlem Günü : Her vade ayının son iş günü

VIOP vadeli işlem sözleşmelerinin özellikleri

İMKB'de işlem görecek pay senedine dayalı vadeli işlem sözleşmelerinin özellikleri:

Vade döngü ayları: Mart, Haziran, Eylül ve Aralık’tır

Takas: vade sonunu izleyen üçüncü iş gününde (T+3) gerçekleşir.

Sözleşme Büyüklüğü : Bir adet standart sözleşme = dayanak varlığa ait 100 adet pay senedini

Minimum fiyat adımı : 0,01

Günlük fiyat değişim limiti: her bir sözleşme için belirlenen baz fiyatın ±%20’sidir

Vadeli İşlem Sözleşme Kodu : F_XXXXX0313S0 F : Vadeli (Futures) XXXXX : Dayanak varlık kodu 0313 : Vade tarihi ay-yıl S0 : S: Standart N: Standart Olmayan (özsermaye hali sonucu oluşan) Örnek: F_GARAN0313S0 Garanti Bankası pay senedine dayalı Mart 2013 vadeli işlem sözleşmesi

İşlem görecek olan pay senetlerine dayalı vadeli işlem sözleşmeleri: T. Garanti Bankası A.Ş GARAN T.İş Bankası A.Ş. ISCTR Akbank T.A.Ş. AKBNK Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. VAKBN Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. YKBNK Türk Hava Yolları A.O. THYAO Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. EREGL H.Ö. Sabancı Holding A.Ş. SAHOL Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. TCELL Tüpraş Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. TUPRS

Sözleşmenin Vadesi ve Son İşlem Günü : Her vade ayının son iş günü

IMKB 30 endeksi türev ürünleri NYSE Liffe’de

İMKB-30 Endeksi kapsamındaki şirketlerin paylarına dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri   İMKB ve NYSE LIFFE'de işlem görmeye başlayacak.
Yıl sonundan önce İMKB’de işlem görecek olan yeni sözleşmeler, 2013 yılının ilk çeyreğinde ise NYSE Liffe’de işlem görmeye başlayacak.

Hem İMKB 30 Endeksi, hem de İMKB 30 Endeksindeki pay senetleri üzerine de türev sözleşmeler yapılabilecek.

IMKB VIOP açılıyor

         İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP), 21 Aralık'ta açılacak. Söz konusu piyasada  pay senetleri üzerine vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri işlem görecek.

İMKB VİO'P' ta ilk aşamada pay senetleri  işlem görecek şirketler:
Garanti Bankası,  İş Bankası C Grubu,   Akbank,   Vakıfbank,
Yapı Kredi Bankası,  Türk Hava Yolları,  Ereğli Demir Çelik,
 Sabancı Holding,   Turkcell   ve Tüpraş

ISO 500 listesi

İstanbul Sanayi Odası 2011 yılına ait verilerine göre Türkiye'nin 500 büyük sanayi kuruluşunu açıkladı.

Baz Yük Elektrik vadeli islem sözlesmesi

VOB-Baz Yük Elektrik vadeli işlem sözleşmesi
26 Eylül 2011 tarihinden itibaren Baz Yük Elektrik vadeli işlem sözleşmesi VOB'da işlem görmeye başlayacaktır.
Sözleşmeler Türkiye Elektrik İletim Anonim Sirketi (TEİAS) bünyesinde oluşan saatlik fiyatların aylık ortalamasına yönelik olarak işlem görecektir.

VOB - Baz Yük Elektrik Vadeli işlem Sözleşmesinin faydaları:

- Gelecekte olusacak elektrik fiyatlarının bugünden alınıp/satılabilmesi,
- Elektrik fiyatlarına ilişkin risk yönetimi,
- Geleceğe ilişkin beklentilerin elektrik fiyatlarına yansıması,
- Elektrik fiyatlarının tüm yatırımcıların ulaşımına açık finansal bilgi niteliğine ulaşması mümkün olacaktır.

Sözleşme özellikleri:

VOB sozlesmeleri

VOB SÖZLEŞMELERİ

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasında ( VOB ) işlem gören vadeli işlem sözleşmeleri şunlardır:

IMKB 100 Endeksi ,  IMKB 30 Endeksi ,  IMKB 30-100 Endeks Farkı ,  FAIZ (G-DIBS) ,
TLDolar , TLEuro ,  EUR/USD Çapraz Kuru,  FT TLDolar,  FT TLEuro ,
Pamuk (EGEST-1),  Buğday (AKS) , Altın,  Dolar/Ons Altın,  Baz yük elektrik

Ürün	Sözleşme büyüklüğü	Günlük fiyat hareket sınırı	Minimum fiyat adımı	Başlangıç teminatı -  Sürdürme teminatı TL	Vade ayları
VOB İMKB-30	(İMKB-30 endeksi/1000 ) * 100	Baz fiyatın % +15'idir.	0,025 (25 endeks puanı) ; değeri= 2,5 TL	800 - 600	Şubat,Nisan,Haziran, Ağustos,Ekim,Aralık *
VOB İMKB-100	(İMKB-100 endeksi/1000 ) * 100	Baz fiyatın % +15'idir.	0,025 (25 endeks puanı) ; değeri= 2,5 TL	700 - 525	Şubat,Nisan,Haziran, Ağustos,Ekim,Aralık *
VOB İMKB 30-100 endeks farkı	İMKB 30 endeks değerinden, İMKB 100 endeks değerinin çıkarılması ile hesaplanan endeks değerinin 0,1 TL ile çarpılması ile bulunan değerdir.	Baz fiyatın % -+20'si	0,025 (25 endeks puanı) ; değeri= 2,5 TL	200 - 150	Şubat,Nisan,Haziran, Ağustos,Ekim,Aralık *
VOB Altın	100 gram	Baz fiyatın % -+20'si	0,005 ; değeri = 0,5 TL	200 - 150	Şubat,Nisan,Haziran, Ağustos,Ekim,Aralık *
VOB Anadolu kırmızı buğday	5000 kg	Baz fiyatın % -+10'u	0,0005 ; değeri = 2,5 TL	240 - 180	Aynı anda Mart, Mayıs, Temmuz, Ekim ve Aralık aylarından en yakın beş vade ayına ait sözleşmeler işlem görür.
VOB Ege Pamuk	1000 kg	Baz fiyatın % -+10'u	0,005 ; değeri = 5 TL	240 - 180	Aynı anda Mart, Mayıs, Temmuz, Ekim ve Aralık aylarından en yakın beş vade ayına ait sözleşmeler işlem görür.
VOB-G-DIBS	10 000 TL	Baz fiyatın % -+5'i	0,010 ; değeri = 1 TL	240 - 180	Her bir dayanak varlık için, ihraç tarihini takip eden ay ve bu ayı takip eden ikinci ay olmak üzere toplam iki vade ayı işleme açılır.
* Aynı anda içinde bulunulan aya en yakın iki vade ayına ait sözleşmeler işlem görür. Bu iki vade ayından biri Aralık ayı değilse, Aralık vade ayı ayrıca işleme açılır. VOB 'da  işlem gören diğer vadeli işlem sözleşmeleri ve özelliklerini VOB sitesinde bulabilirsiniz.

ISO 500 buyuk sanayi kurulusu

ISO 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU

        2010 yılı verilerine göre İstanbul Sanayi Odası'nın (İSO) gerçekleştirdiği Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması sonuçlarına göre net üretimden satışlar alanında TÜPRAŞ birinci olurken, EÜAŞ ikinci, Ford Otomotiv üçüncü oldu.

  1- TÜPRAŞ
  2- EÜAŞ
  3- Ford otomotiv
  4- OYAK-Renault otomotiv
  5- TOFAŞ
  6- Arçelik
  7- Aygaz
  8- Ereğli Demir ve Çelik
  9- İçtaş Çelik Enerji Tersane
10- İskenderun Demir ve Çelik
     
          ISO listesi detaylar                           

Opsiyon piyasalari kavramlar

                                                          Opsiyon terimleri

Başabaş noktasında opsiyon ( At-the-money): Kullanım fiyatının sözleşmeye konu finansal göstergenin nakit piyasa fiyatına eşit olduğu opsiyondur.

İçsel değer ( Intrınsic value): Bir opsiyonun içsel değeri, nakit piyasa fiyatı ile opiyonun kullanım fiyatı arasındaki farka eşittir.

Kapatma işlemi ( Closing  Transction) : Kısa veya uzun pozisyonun ters işlemle kapatılması

Karda opsiyon (In-the-money opsition) : Finansal aracın piyasa fiyatından daha  düşük bir kullanım fiyatına sahip  olan bir  alım opsiyonunu veya  Finansal aracın piyasa fiyatından daha  yüksek bir kullanım fiyatına sahip  olan bir  satım opsiyonunu ifade eder.

Kullanım fiyatı (Exercise price) : Kullanıldığı durumda tarafların üzerinde önceden anlaştıkları opsiyon sözleşmesinin fiyatıdır.

Opsiyon: detay için  Opsiyon piyasaları

Opsiyon primi (Option primi) : Opsiyon hakkı için ödenmesi gereken fiyat.

Opsiyon yazan kişi (Option writer) :  Opsiyonu satın alan kişiye ilgili finansal ürünü alım opsiyonlarnda  temin etmek veya satım opsiyonlarında yükümlülüğü üstlenmek  ve bunu karşılığında  da karşı taraftan opsiyon primini tahsil eden kişi

Sentetik pozisyon (Synthetic  position) :  Opsiyon ve vadeli işlemler piyasalarında  birden çok pozisyonun birleştirilmesi oluşturulan pozisyondur.

Straddle: Aynı finansal üründe, aynı kullanım fiyatı ile vade sonuna sahip bulunan bir uzun (kısa) satım opsiyonu ile uzun (kısa) alım opsiyonundan oluşan pozisyondur.

Strangle: Aynı finansal üründe, aynı vade sonuna, fakat farklı kullanım fiyatlarına sahip bulunan uzun (kısa) satım opsiyonu ile uzun (kısa) alım opsiyonundan oluşan pozisyondur.

Zararda opsiyon (Out-of-money) :  Finansal aracın piyasa fiyatından daha  yüksek bir kullanım fiyatına sahip  olan bir  alım opsiyonunu veya  finansal aracın piyasa fiyatından daha  düşük bir kullanım fiyatına sahip  olan bir  satım opsiyonunu ifade eder.

Opsiyon piyasalari delta gamma

 OPSİYON FİYATIYLA İLGİLİ TERİMLER

Delta:

Menkul kıymetin fiyatı  veya endeksin değeri bir ünite değiştiğinde opsiyon fiyatının kaç ünite değişeceğini göstermektedir.

alım opsiyonlarında  0 < Delta < +1

satım opsiyonlarında  -1 < Delta < 0

Delta değeri  alım opsiyonunda +1 e  , satım opsiyonunda  -1 e yaklaşıyorsa  kardadır. +0,5 veya -0,5  civarında ise başabaştadır. 

0 a yaklaşan opsiyonlar zarardadır.

Gamma:

Nakit piyasa fiyatındaki bir birim  değişim karşısında deltada meydana gelecek değişimi gösterir.  Opsiyon fiyatının nakit piyasa fiyatındaki değişime  göre değişimin 2. türevi (opsiyonun) eğimidir.

Lambda:

Opsiyon işlemine konu olan ürünün fiyatındaki dalgalanmasındaki 1 birim değişim durumunda opsiyon fiyatında meydana gelecek değişimi göstermektedir.

Yüksek lambdalı opsiyonlar volatilitedeki değişimlerden yüksek oranda etkilenirler.

Theta:

Opsiyon fiyatının opsiyon  kullanım tarihine kalan zamana göre değişimi. Opsiyon kullanımına kalan zamana yaklaşıldıkça zaman değieri azalacak, opsiyon primi düşecektir.

Rho:

Faiz oranındaki 1 puanlık değişim karşısında opsiyon priminde meydana gelecek değişimi gösterir.

Futures - notions

THE NOTIONS ABOUT THE FUTURES MARKETS

Basis value: The difference between the futures price and the spot price of the commodity.

Contango: The futures price can be above the spot price. This is called contango. In this situation the speculators hold the short position, the hedgers hold the long position. The speculators have the gain as the difference between the futures price and the spot price in return of the risk that they undertook.

Conversion : It is formed by selling call option , by buying sell option and by holding long position in the futures markets.

Futures pricing

THE FORMATION OF THE FUTURES PRICES

If we suppose that there are not any restrictions about the short sales and any trading commissions , there is a cost of carry relationship between the futures markets and the spot market. This relationship can be showed by this equation:

Fo,t = So(1+c)

Fo,t= the futures price at t= 0 for the delivery time t

So= the spot price of the commodity at t= 0

c= cost of the carry of the commodity until the expiration date(% of the spot price)

If this equilibrium is unbalanced the investors have the arbitrage possibility.

If So < Fo,t the investor buy the commodity from the spot the by borrowing and sell the futures contracts. At the expiration date they delivery the commodity in return of the futures contracts and they have the gain.This situation is showed in table 1:

Opsiyon pozisyonlari tipleri

Opsiyon pozisyonları ve  tipleri

Opsiyon pozisyonları:

Uzun pozisyon:
Opsiyon satın almak uzun pozisyon almak anlamına gelir. Alım opsiyonu satın alınmasına uzun alım, satım opsiyonu satın alınmasına uzun satım pozisyonu denilmektedir.

Kısa pozisyon:
Opsiyon satmak kısa pozisyon almak anlamına gelir.

Opsiyon tipleri:

Avrupa tipi opsiyon: Opsiyon hakkı sadece vade sonunda kullanılabilir.
Amerikan tipi opsiyon: Opsiyon hakkı vade içinde istenildiği zaman kullanılabilir.

Opsiyon nedir

Opsiyon

        Opsiyon  sözleşmeleri belirli bir kiymeti, önceden belli bir vade ve fiyattan alma-satma hakki veren sözleşmelerdir.

         Opsiyon alıcısı belirli bir üründen belli bir miktarda, ileride belirlenmiş bir tarihte veya öncesinde, daha önceden belirlenmiş bir fiyattan alma (alım opsiyonu - call option) veya satma ( satım opsiyonu - put option ) hakkına belirli bir opsiyon fiyatı ( primi )  karşığında sahip olmaktadır.

         Opsiyon satıcısı ise ise, opsiyon alıcısının hakkını kullanması durumunda ürünü belli bir fiyattan satmak veya almak durumundadır. Bu durum da opsiyon alan kişi satana opsiyon fiyatını ödemektedir.

        Örneğin opsiyon alan 9 TL kullanım fiyatından 1 Nisan vadeli  100 adet hisse senedi alma  hakkını 30 TL ye  satın alır.  Opsiyon satıcısı opsiyon hakkının kullanılması durumunda 1 Nisan'da 9 TL den hisse senetlerini satmak durumundadır. Opsiyon alıcısı hakkını kullansa da kullanmasa da 30 TL'yi ödeyecektir. Bir bakıma 30 TL'ye yatırımını riske karşı sigorta etmiştir. 

      Vade sonunda hisse sendinin fiyatı 12 TL olursa, opsiyon alıcısı 1200 TL yerine 9 x 100 = 900 TL ödeyerek 300 TL karla hisse senedine sahip olacaktır. Net karı ise 300 - 30 = 270 TL olacaktır.